Zwycięstwo pod Grunwaldem

0

Pierwszym dziełem zawdzięczającym zwycięstwu pod Grunwaldem swój początek było nawrócenie pogańskiej dotychczas, a spod jarzma Krzyżaków wyswobodzonej Żmudzi. Żmudź wobec Litwy zajmowała toż samo stanowisko, jakie wobec Polski zajmowało Mazowsze. Wpływ ruski, a przez niego feudalizm skandynawski do niej nie dotarł, ludność wojownicza cieszyła się wolnością, szlachty prastarej było wiele, ale drobnej, władza książęca patriar- chaina. Zaprowadziwszy chrześcijaństwo, założywszy w roku 1413 biskupstwo w Miednikach, zachowali Polacy Żmudzinów przy ich dawnych urządzeniach i prawach, a na czele prowincji postawili starostę reprezentującego osobę księcia.

Drobne to jednak były w porównaniu z odniesionym zwycięstwem zdobycze, ważniejszych korzyści w czym innym należało szukać. W bitwie grunwaldzkiej utracił Zakon swój niezmierny urok, pokazało się bowiem, że zwyciężyć go można w bitwie grunwaldzkiej runęła ta wielka siła moralna, która Zakon dotychczas z całą jego wewnętrzną organizacją podtrzymywała. Wszczęły się niesnaski i rozruchy pomiędzy zakonną bracią, przed którymi następca Jungingena, wielki mistrz Henryk von Plauen, mężny obrońca Malborka, musiał się chronić na dwór Władysława Jagiełły, zapanował srogi ucisk, który odwracał od Zakonu umysły nawet ludności niemieckiej w jego ziemiach osiadłej. Tymczasem krew polska i litewska na polach Grunwaldu wylana bujny wydała posiew. W r. 1386 tylko wielki książę Jagiełło z swoimi braćmi Litwę z Polską skojarzył, teraz, po upływie dwudziestu pięciu lat od usamowolnienia bojarów litewskich, wytworzył się z nich silny, samodzielny, do życia politycznego dojrzały zastęp możno- władców, którzy unię dynastyczną książęcą pragnęli zatwierdzić i rozszerzyć, a tym samym z panami polskimi się w zupełności zrównać i stanowisko swe wzmocnić. W roku 1413 na zjeździe w Horodle stanęła ta druga możnowładcza unia. Najważniejszym jej punktem było postanowienie, że po śmierci Jagiełły i Witolda ani na Litwie wielki książę bez zgody Polaków, ani w Polsce król bez zgody Litwinów nie zasiędzie na tronie. Wypowiedziano zasadę zupełnego porównania bojarów litewskich z panami polskimi, którzy ich do swych herbów przyjęli i najściślejsze przez to z nimi zawiązali braterstwo. Zaprowadzono na Litwie województwa i kasztelanie, zaszczepiając w ten sposób urządzenia polityczne polskie i zbliżając oba kraje do siebie pod względem społecznym i politycznym. Celem zaś jednolitego kierunku spraw politycznych uchwalono odprawiać wspólne zjazdy urzędnicze, moż- nowładcze, w Lublinie lub Parczowie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>