Ruch polityczny szlachty – dalszy opis

0

Zapyta każdy, czyż król niebezpieczeństwa nie widział, jakim sposobem na takie postanowienie zezwolił? Jedyna to odpowiedź, że król tegoż samego co panowie spodziewał się po sejmikach, ale na swoją korzyść, w poparciu swych celów. I król naprzeciw panom potrzebował silnego punktu oparcia i nie bez wielkiej słuszności w szlachcie go szukał. Widzimy też w drugiej połowie XV w. osobliwsze zjawisko, króla i możno władców ubiegających się o pozyskanie sejmików. Sejmiki stają się widownią ich nieustannych zapasów, możnowładztwo używając prośby i groźby narzuca się sejmikom i systematycznie je burzy, ale Kazimierz Jagiellończyk posiada na to wyborny środek: staje sam na sejmiku, jeden po drugim sejmik osobiście odwiedza, a gdziekolwiek w pośrodku szlachty stanie, pryskają w jednej chwili wszelkie intrygi możnych, szlachta czuje w królu opiekuna, wierzy mu i ufa, i najczęściej poddaje się jego woli.

Niewygodne jednak były dla króla te ustawiczne na sejmiki wyprawy, wprowadził więc nowy zwyczaj. Szlachta kilku ziem sąsiednich zgromadziwszy się na swoich sejmikach wybierała na nich na żądanie króla swoich pełnomocników i wysyłała ich jako swoich posłów na miejsce przez króla wskazane: wielkopolska zwykle do Koła, małopolska do Nowego Korczyna, ruska do Sądowej Wiszni. Na takie sejmiki generalne, na które oprócz wybranych pełnomocników wiele szlachty dobrowolnie się zjeżdżało, przybywał dopiero król i z nimi o podatkach i wyprawie wojennej stanowił. Próbował nareszcie Kazimierz Jagiellończyk 1 posłów tych szlacheckich z sejmików generalnych na jedno miejsce ku sobie, zwykle do Piotrkowa, zwoływać i tam do zgodnego porozumienia się ich nakłaniać. W ten sposób powstał sejm walny. Ilekroć jednak posłowie szlachty na sejm taki zebrani nie dość powolnymi ąię okazywali, ilekroć podszeptom panów dali się zbałamucić, zaraz odwoływał się król do sejmików i na nich zamiar swój przeprowadzał. Sejm bowiem nad sejmikami żadnej jeszcze nie osiągnął przewagi. i Kazimierz Jagiellończyk, syn Władysława Jagiełły i Zofii, ur. r. 142?, panował pa Litwie od r. 1440, w Polsce od r. 1447, umarł 1492. z żony Elżbiety miał sześciu synów, o których później, i siedem córek, Jadwigę, Zofię, trzy Elżbiety, Annę 1 Barbarę. Z Zofii wydanej za Fryderyka brandenburskiego urodził się Albert, wielki mistrz krzyżacki.

W ten sposób na widownię życia politycznego wstępuje, do życia politycznego wprawia się i dojrzewa nowy żywioł, szlachta, która w ścisłym sojuszu z królem ustrój średniowiecznego państwa i społeczeństwa ostatecznie łamie i nowy okres w dziejach Polski otwiera.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>