Pojęcie i podział historii polskiej na okresy

0

Ostatni cel, do którego zmierza dziejopisarstwo każdego narodu, polega na tym, ażeby pojedyncze zdarzenia historyczne związać i skupić w wielkie, jednolite grupy, a tym samym podział dziejów na okresy obmyślić. Znając, rozumiejąc już fakty, do podziału ich na okresy posiadamy głębokie przyczyny.

Widzimy mianowicie, że każdy naród i państwo pod wpływem pewnych historycznych prądów i zdarzeń porzuca od czasu do czasu dotychczasowe podstawy i kierunek swego dążenia i rozwoju, a nowe sobie wytwarza lub przybiera i na nich dalej się kształci. Otóż każdy taki jeden przeciąg czasu, w którym naród na tych samych podstawach pracuje, urządza się i rozwija, nazywamy w historii jego osobnym okresem, czyli epoką jego życia. Każde zaś zmienienie tych podstaw zaznaczamy jako przejście do nowego okresu.

Podział historii polskiej, używany dotychczas, na epokę piastowską, jagiellońską i elekcyjną, takiemu pojęciu okresów nie czyni jednak zadość nie zgadza się zupełnie z podziałem historii powszechnej zachodnioeuropejskiej, chociaż Polska od pierwszych swoich zawiązków przyłączyła się do życia Zachodu i jednakie z nim przechodziła przewroty i zmiany. Nie zgadza się też zgoła z podziałem przyjętym w naszej własnej historii oświaty i literatury, w której wiek XVI rozpoczyna nową epokę odrodzenia nauk

Wstęp i rozwoju języka. Życie narodu nie zależało bowiem od tak przypadkowej okoliczności, jaką była zmiana dynastii panującej lub zaprowadzenie w miejsce dziedziczności tronu wolnego obioru królów.

Nowsze więc historyczne prace, wykazując na każdym kroku niewłaściwość owego mechanicznego podziału, pozwalają nam inne okresy w rozwoju naszym dziejowym wyróżnić.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>