Plany Zbigniewa Oleśnickiego cz. II

0

Popychając jednakże Polskę do czynnego udziału w powszechnym ruchu Kościoła katolickiego, nie myślał Zbigniew uczynić jej powolną sługą kierunku panującego w Rzymie, lecz pragnął najpierw zapewnić jej tę samoistność, na jaką pozwalały zasady Kościoła, a następnie zdobyć jej głos stanowczy w rozstrzyganiu najwyższych jego interesów. Sprzyjały temu nadzwyczaj okoliczności. Schizma papieska, która na nowo wybuchła, pozwoliła Polsce przyjąć system tzw. neutralności, to jest nie uznawać żadnego z przeciwnych sobie papieży i wyczekiwać aż do tej chwili, dopóki obradujący od roku 1431 sobór powszechny bazylejski schizmie tej nie położy tamy. Faktycznie więc przez kilkanaście lat, aż do roku 1447, Kościół polski zupełnie był samoistny i wszystkie swoje sprawy sam w ostatniej instancji rozstrzygał, walczący zaś ze sobą papieże na próżno o względy dostojników kościelnych polskich się ubiegali, na próżno Oleśnickiego i prymasa Wincentego Kota nadsyłaniem kapeluszy kardynalskich kusili. Wszczęła się właśnie wówczas w Kościele katolickim walka pomiędzy dwoma zasadami, z których jedna przyznawała najwyższą władzę samemu papieżowi, a sobór powszechny czyniła tylko jego przyboczną radą, druga zaś władzę tę przyznawała soborowi, na którym tylko przewodniczyć miał papież. Była to walka zasadnicza, bo od wyniku jej zależało, czy Kościół katolicki w organizacji swojej i obrządku zastosuje się do właściwości i potrzeb rozmaitych narodów, czy też zupełną jednostajność aż do najdrobniejszych szczegółów podług wzoru przez Włochów ułożonego przeprowadzi. Sobór bazylejski, na którym Włosi zostawali w mniejszości, oświadczył się za pierwszą zasadą, za swoją wyższością nad papieżem, a w oświadczeniu tym delegaci Kościoła polskiego przeważną odegrali rolę. Na polecenie Zbigniewa Oleśnickiego profesorowie Uniwersytetu Krakowskiego wygotowali traktat o wyższości soboru nad papieżem, a traktat ten za najlepszy i naj- gruntowniejszy ze wszystkich przedłożonych soborowi uznano.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>