Odgłos walk litewskich

0

Była też w istocie ostatnia ku temu chwila. Odgłos walk litewskich zwabiał w szeregi Zakonu niezliczone zastępy awanturniczego rycerstwa z całego Zachodu, panowanie Krzyżaków posuwało się coraz to dalej systematycznie w głąb Litwy, a nieliczny, wycieńczony długoletnimi wojnami szczep litewski ostatnich sił już dobywał. Groziło mu i skądinąd niebezpieczeństwo. Drobna garstka Litwinów, zawojowawszy rozstrojoną pod względem politycznym, ale rozległą, ludniejszą, zamożniejszą i cywilizowaną stosunkowo Ruś, mogła jej narzucić swe rządy, ale nie zdołała wynarodowić, narzucić swojej pogańskiej wiary, swojej mowy i obyczajów. Owszem, cywilizacja ruska zwyciężyła zastępy Litwinów, Olgierdowicze mający na Rusi swoje dzierżawy i księstwa przyjęli chrześcijaństwo i zru- szczyli się, a język i wpływ Rusinów zapanował nawet na wielkoksiążęcym dworze Jagiełły. Połączenie się z Polską, przyjęcie obrządku rzymskiego przedstawiało się zatem Litwie jako deska zbawienia od mściwego Zakonu, a zarazem jako wyzwolenie spod ruskiego wpływu.

W roku 1387 wyprawił się Jagiełło na Litwę otoczony tłumem panów polskich i duchowieństwa. Była to chwila zupełnego w dziejach Litwy przełomu. Łagodną perswazją, przykładem, a w danym razie użyciem siły, przeprowadzono chrzest, zniszczono wszystkie zewnętrzne oznaki pogaństwa, założono biskupstwo w Wilnie i liczne kościoły. Zaprowadzając hierarchię katolicką kościelną pomyśleli jednak panowie polscy równocześnie o zaprowadzeniu hierarchii świeckiej, o stworzeniu na Litwie żywiołu, który by, im swoje stanowisko zawdzięczał, na nich się musiał oglądać i zgodnie z nimi w danym razie wbrew książętom litewskim postępował i działał. Przywilejem z r. 1387 porównał Jagiełło bojarów litewskich z polskimi panami, dzierżawy na własność im nadał i od uciążliwych powinności i danin je zupełnie uwolnił. Był to pierwszy promień wolności przedzierający się w litewskie puszcze, pierwszy cios w feudalny system litewskiego państwa.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>