Młody Michał Bobrzyński

0

Trwałym dorobkiem krakowskiego kierunku historiograficznego było znaczne udoskonalenie warsztatu badawczego.27 Stosunkowo korzystne warunki rozwijające się w Galicji umożliwiły działającym tam historykom nawiązanie ściślejszych więzi z czołowymi, głównie zresztą niemieckimi i austriackimi ośrodkami naukowymi coraz częściej młodych adeptów historii wysyłano na studia podstawowe bądź uzupełniające za granicę, gdzie pod okiem najsławniejszych naówczas mistrzów doskonalili oni swoje badawcze rzemiosło. Wykorzystane zostały szeroko możliwości w zakresie edytorstwa źródeł historycznych, któremu poświęcali się w mniejszym lub większym zakresie niemal wszyscy wybitniejsi przedstawiciele polskiej nauki historycznej w zaborze austriackim. Animatorem i szczególnie aktywnym pracownikiem był na tym polu sam Szujski, który pociągnął za sobą zastęp młodszych badaczy również i młody Bobrzyński będzie miał na swym naukowym koncie ważkie wydawnictwa źródeł prawnych, zrealizowane przezeń w latach siedemdziesiątych i w początku osiemdziesiątych XIX wieku.

Kiedy młody Michał Bobrzyński występował przeciwko sprowadzaniu całokształtu dziejów polskich do dziejów narodu i upominał się o oparcie ogólnego poglądu na dziejach państwa i prawa, potem zaś, kiedy począł szczególnie silnie akcentować przydatność, ba, niezbędność sięgnięcia do dorobku nauk politycznych, stawał w opozycji nie tylko w stosunku do tych nurtów dziejopisarstwa, z którymi toczyli boje przedstawiciele starszego pokolenia krakowskiej szkoły historycznej, lecz również – co trzeba podkreślić – występował w pewnej mierze przeciwko tym ostatnim, którzy w swoich historycznych interpretacjach odwoływali się do takich kategorii, jakie w jego rozumieniu były pod względem naukowym przestarzałe, niezgodne z postulatami realizmu historycznego. Jeszcze Marceli Handelsman podkreślił, że w dziejopisarstwie Bobrzyńskiego występują obok siebie tt Por.: M. H. Serejski, Krakowska szkoła historyczna, s. 25 i n. świetny obraz rzeczywistości i krępujące formuły socjologiczne, w które Bobrzyński obraz ten wtłacza, formuły zapożyczone z ówczesnej teorii politycznej niemieckiej, zapożyczone od R. Mohla. Autor uważa je za formuły ostateczne, a w gruncie rzeczy mogły one mieć zastosowanie co najwyżej do części świata niemieckiego, nie pasując już do innych środowisk niemieckich i europejskich.8

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>