MICHAŁ BOBRZYŃSKI I JEGO DZIEJE POLSKI W ZARYSIE CZ. III

0

W takiej to właśnie sytuacji wystąpił Bobrzyński ze swoją historyczną syntezą (1879), która – podobnie jak wydane nieco później (1880) nowe syntetyczne dzieło Józefa Szujskiego – stawiała sobie za cel ukazanie przeszłości narodu w nowym świetle, starając się przestrzec Polaków przed powtórzeniem dawnych błędów, nakłonić ich do politycznego rozsądku, poszanowania ładu, do karności wewnętrznej, do pogodzenia się z rzeczywistością i wyrzeczenia się złudnych nadziei, do podporządkowania się rządzącej w Galicji orientacji społeczno-politycznej. Oba te dzieła występowały przeciwko „fałszywej historii” – przede wszystkim przeciw Lelewelowskiej interpretacji dziejów polskich – którą uważały za mistrzynię „fałszywej polityki”, tej mianowicie, która kontynuowała tradycję walki wyzwoleńczej, głoszonej przez żywioły demokratyczne, zwracałyireię przeciw liberum conspiro w imię politycznego realizmu i ugody, programu- umocnienia polskiej pozycji w świecie na drodze wytrwałej pracy wewnętrznej.

Bobrzyński był najbardziej konsekwentnym rzecznikiem tej orientacji: podejmując swą historyczną syntezę nie cofnął się przed niepopularnym atakiem wymierzonym przeciwko cieszącym się uznaniem w społeczeństwie mitom o polskiej przeszłości narodowej. Na wstępie do pierwszego wydania swego dzieła oświadczył:

Należymy do tego pokolenia, które ocaliwszy się z ostatniej zawieruchy, dojrzawszy już po niej, mając w żywej pamięci jej wszystkie następstwa, postanowiło zerwać z tradycją ostatniego stulecia i nie w młodzieńczych porywach, ale w trzeźwej a wytrwałej pracy wewnętrznej szukać zbawienia i lepszej przyszłości

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>