MICHAŁ BOBRZYŃSKI I JEGO DZIEJE POLSKI W ZARYSIE CZ. II

0

Dzieje Polski w zarysie stanowiły nie pierwszą wprawdzie w na szej historiografii, ale z pewnością najwybitniejszą, najgłośniejsza i najbardziej konsekwentną odpowiedź na Lelewelowską wykładnię dziejów Polski, ze wszystkimi jej intelektualnymi, a także politycznymi i społecznymi konsekwencjami. Były książką zrodzoną z wielkich, aktualnych konfliktów współczesności, z rozczarowania do prób dobijania się niepodległości z bronią w ręku, które to próby w świetle doświadczeń powstania styczniowego, ostatnio zaś załamania się nadziei, jakie wiązano z Francją, po jej klęsce w wojnie z Prusami i utworzeniu zjednoczonego cesarstwa niemieckiego, złączonego sojuszem z imperium carskim – zdawały się niweczyć dla Polaków wszelką szansę ewentualnej walki o niepodległość. Reformy przeprowadzone w monarchii austriackiej, w wyniku któiych Galicja uzyskała autonomię, wytworzyły tam warunki sprzyjające dla tendencji ugodowych, które zostały zdyskontowane przede wszystkim przez żywioły konserwatywne, reprezentujące interesy klas posiadających. Wymagało to reorientacji świadomości politycznej, czemu między innymi miała służyć również historiografia, rozwijająca się w spolonizowanym Uniwersytecie Jagiellońskim i w krakowskiej Akademii Umiejętności, pod względem ideologicznym i politycznym związana z obozem tzw. stańczyków. Ich program występował przeciwko próbom prowadzenia przez Polaków samodzielnej polityki na forum międzynarodowym, opowiadał się – wbrew tradycji powstańczej i demokratycznej – przeciwko wszelkim próbom konspiracji i zbrojnych powstań, wzywał społeczeństwo do pracy organicznej w dziedzinach gospodarki, oświaty, kultury i nauki i do wyrzeczenia się otwartej opozycji w stosunku do władz zaborczych. Kiedy w latach siedemdziesiątych w związku ze sprawą bałkańską i wojną rosyjsko-turecką w części polskiego społeczeństwa jęły odżywać myśli o podjęciu nowej próby zbrojnego wybicia się na niepodległość (Konfederacja Narodu Polskiego), stańczycy stawili tyra dążeniom zacięty opór.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>