Kuch husycki w Polsce. Pierwsze występy Oleśnickiego cz. II

0

Świetność Polski, jej unia z Litwą, jej triumf grunwaldzki dały ludowi czeskiemu tym dotkliwiej uczuć rozciągnięte nad nim panowanie niemieckie. Gotowała się więc w Czechach walka Słowiańszczyzny z germanizacją, a walka ta tym gwałtowniej wybuchła, że się do niej obok narodowego przymieszał religijny żywioł. Były to czasy smutnego rozdwojenia w łonie katolickiego Kościoła: dwóch papieży, jeden w Rzymie, drugi w Awinionie, obrzucali się już od roku 1378 nawzajem klątwami, duchowieństwo oddane politycznym sprawom zapominało o kościelnych swych obowiązkach, chciwość dostatków popychała je do zdzierstw i nadużyć. Patrzyły na to ze zgrozą rozsądniejsze głowy, dało się w całym Kościele słyszeć żądanie reformy, odprawił się sobór powszechny w Pizie, lecz bezskutecznie, zapowiedzianym był kon- stancjeński. Głowy niecierpliwsze nie chciały jednak czekać postanowień soboru nie wierząc w ich skuteczność zaczęły głosić na swoją rękę reformę i umysły tłumów myślą reformy zapalać. Najdonioślej podniósł się taki głos na kwitnącej wszechnicy praskiej z ust Jana Husa, a kiedy Hus przekonany na soborze o herezję, w obronie swoich zasad na stosie śmierć poniósł, zerwały się całe Czechy i w niepohamowanym zapędzie zdruzgotały razem z hierarchią swoją kościelną cały wpływ niemieckiego cesarstwa, który tę hierarchię popierał. Pod hasłem husytyzmu odnosił naród czeski nad gniotącym go dotychczas światem niemieckim najświetniejsze tryumfy, podniósł wysoko sztandar słowiańskiej niepodległości, a nie mając rodzimej dynastii, komuż miał tron ofiarować, jeśli nie zwycięzcy spod Grunwaldu, Jagielle. Pod skrzydłem jego potęgi miały się zbyt rozhukane namiętności ludu czeskiego ułożyć, nowa organizacja dokonać, a dwa bratnie narody w samym sercu Europy w jedno państwo słowiańskie połączyć.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>