Kolonizacja niemiecka w Polsce w XIII wieku

0

Na takich zasadach rozwinęła się w Polsce od połowy XIII wieku począwszy na ogromną skalę kolonizacja niemiecka, a kolonizacja ta przybrała tym szersze rozmiary, że przykład książąt naśladowali biskupi, opaci i możniejsi panowie i pozamieniali posiadłości swe w osady niemieckie. Posiadłości te były dotychczas po większej części lasami pokryte. Wieśniacy bowiem polscy podlegali tylko księciu, a dopiero z końcem XII wieku spotykamy rzadkie przykłady, że ich jeden lub drugi książę razem z gruntem kościołom lub klasztorom darowuje, czyli nadaje. Panowie duchowni i świeccy mogli więc jedynie za pomocą niewolników swych, niezbyt licznych, lasy karczować i szczupłe folwarki uprawiać. Teraz, ze sprowadzeniem niemieckich kolonistów, zyskali do uprawy ludność, która wprawdzie w odrębne się zamknęła osady i z folwarkami pańskimi żadnej nie miała łączności, która wprawdzie tylko do ściśle oznaczonych czynszów i opłat się zobowiązała, ale zawsze pewny i coraz to więcej rosnący przynosiła dochód.

Ludność ta niemiecka wywarła zresztą i na ludność polską wieśniaczą wpływ nader zbawienny. Wieśniacy polscy, rozproszeni i oderwani od roli przez napady Tatarów, z trudnością tylko wracali na powrót do roli. Znaczna ich część zamieniła się w tzw. łazęgów, tj. błąkała się po kraju, trudniła się często rozbojem, a w najlepszym razie przyjmowała tylko czasowe obowiązki za pewnym wynagrodzeniem. Teraz ludność ta polska zaczęła się do osad niemieckich garnąć i na korzystnych warunkach do pracy powracać. Nieraz zakładali łazęgowie sami na wzór niemiecki osady, nieraz pan widział nawet w tym korzyść, że czeladź swoją wyzwolił i folwark w osadę na prawie niemieckim zamienił. Zaczęło się przenoszenie dawnej ludności wieśniaczej na prawo niemieckie i grupowanie jej w pewne osady nawet i w dobrach książęcych, pokazało się bowiem, że każdy chętniej i lepiej dla siebie niż dla pana pracuje, pokazało się, że pan i książę z czynszów rozszerzonych i zamożnych osad większy mogą otrzymać pożytek niż z dawniejszej przymuszonej pracy swojej czeladzi i wiejskiego ludu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>