Historyczna Synteza Bobrzyńskiego

0

Dzieło krakowskiego historyka stanowiło konsekwentne, nieubłagane w swej logice przewartościowanie polskiej narodowej tradycji. Uczony miał odwagę formułowania niepopularnych sądów, przeciwstawiania się temu wszystkiemu, co sercu najmilsze, co pragnęłoby się z całej duszy mieć za rzeczywistość. Synteza Bobrzyńskiego była wyzwaniem, rzuconym w twarz tysiącom czytelników przez historyka głęboko przekonanego o słuszności swoich przekonań, który nie cofał się przed podjęciem bolesnego obrachunku, Bobrzyński pisał:

Walcząc na każdym kroku z narodową próżnością, strącać nam nieraz przychodzi sztuczne ze starszych pokoleń wielkości. Szanując za to prawdziwe powagi i chętnie na naszym stawiając je czele, musimy iść naprzód i, nie ograniczając się do krytyki naszego społeczeństwa, nad wytworzeniem sobie i jemu dodatniego programu pracować

Historyk nie myślał ukrywać, że jego historyczne dzieło ma na celu dostarczenie uzasadnienia temu programowi politycznemu, którego on sam był najgłębiej przekonanym zwolennikiem, a w latach późniejszych, kiedy przeszedł do aktywnej działalności politycznej i stał się czołową osobistością życia politycznego w Galicji – także konsekwentnym realizatorem.

Z drugiej jednak strony przecież nie sama polityczna aktualność zdecydowała o znaczeniu tego dzieła. Był Bobrzyński wybitnym uczonym, który potrafił oprzeć swoją ogólną refleksję o ustalenia i propo- zyĄę współczesnej mu nauki. W późniejszych polemikach ze swymi przeciwnikami będzie też szczególnie silnie akcentował naukowy charakter swej pracy, usuwając nawet w cień jej ogólniejszą wymowę. Nie czynił tego jednak w pierwszym wydaniu, gdy umieszczał na jego czele skreślone w następnych edycjach wyznanie, które zdaje si szczerze objaśniać zarówno okoliczności powstania, jak przede wszystkim cel przedsięwziętego dzieła. Historyk powiadał tam, że ów, jak go określał, „dodatni program” na przyszłość rodził się w „serdecznym towarzyskim życiu”, w konfrontacji różnych zapatrywań, zbliżaniu się odmiennych poglądów. W ten sposób gromadzono „do takiego programu materiały”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>