Działalność naukowa Bobrzyńskiego

0

U progu swej działalności naukowej wystąpił Bobrzyński z programową rozprawą O dawnym prawie polskim, jego nauce i umiejętnym badaniu. Wyznaczył w niej nie tylko zadania dla polskich nowoczesnych badań historyczno-prawnych, w których niebawem sam miał odegrać wybitną rolę, lecz również sformułował pogląd o podstawowym, jego zdaniem, znaczeniu zjawisk polityczno-ustrojowych dla całokształtu procesu historycznego, a co za tym idzie, o znaczeniu ich badania dla całości historii polskiej. Przenosząc na grunt polski rozwijany we współczesnej niemieckiej nauce historyczno-prawnej państwowy punkt widzenia na dzieje narodu, uznawał Bobrzyński historię prawno-ustrojową za dyscyplinę badawczą o zasadniczym znaczeniu dla całości badań nad dziejami Polski i wyrażał pogląd, że przy jej pomocy stanie się możliwe przezwyciężenie dziedziczonych po romantycznej refleksji historycznej poglądów, nie doceniających znaczenia czynnika państwowego w dziejach polskich. Sądził wreszcie, że właśnie w oparciu o dyscyplinę historyczno-prawną dokonać się it M. Bobrzyński, O założeniu sądótu wyższych prawa niemieckiego na zamku krakowskim, „Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Historyczno-Filozoficz- ny\ Kraków 1875, i odbitka, tamże 1875. może unaukowienie historycznej refleksji, w której wszelkie, nawet najszlachetniejsze emocje winny być przezwyciężone przez odwołanie się do prawdy dziejowych faktów, beznamiętnego rachunku sił i możliwości. Bobrzyński pisał więc:

Historia prawa jest to najlepsza cząstka z ogólnej historii narodu, cząstka może najwięcej pouczająca. Odpadają w niej wszelkie zewnętrzne przybory, obliczone na uczucie i wyobraźnię, odpadają wszystkie chwilowe, tyle poetyczne zrywy, nie obliczone na przyszłość, bez następstw, a występuje niemal w nagości prawdziwa, codzienna praca społeczeństwa i państwa, widać zasoby, siły i środki, widać wreszcie owoce.1

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>