A. Skrzypek o Bobrzyńskim

0

Jej omówienie przynosi B. Krzt ska-Surowlecka, op, cit.» s. 107-I2fi, ostatnio uzupełnia Je A. Skrzypek w niedrukowanej pracy o M. Bobrzyńskim. strony przedstawiciela młodszej generacji szkoły krakowskiej, S. Smolki, który zaatakował przede wszystkim poglądy metodologiczne autora Dziejów Polski w zarysie,

W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku z niezmiernym polemicznym zapałem podjęli walkę z poglądami Bobrzyńskiego czołowi przedstawiciele warszawskiego kierunku pozytywistycznego w historiografii, chociaż pozytywistyczna prasa warszawska była jedyną, która przyjęła dzieło krakowskiego historyka wkrótce po jego ukazaniu się z nieukrywanym zadowoleniem. To zaś, co o książce Bobrzyńskiego pisali entuzjaści apologetycznych zapatrywań historycznych, .iak choćby epigon historiozofii F. Duchińskiego – S. Buszczyński, prezentowało największą skrajność. Buszczyński uważał Dzieje Polski w zarysie za książkę fałszywą, oczerniającą naród polski, a w dodatku niebezpieczną, dostarczającą zaborcom argumentacji dla ich własnych kroków, wymierzonych przeciwko Polakom. Podobne akcenty stały się coraz głośniejsze z chwilą, kiedy dowiedziano się o życzliwym przyjęciu dzieła przez rosyjską naukę historyczną.

Obwołano historyka czołowym przedstawicielem pesymistycznego, ultrakrytycznego poglądu na dzieje Polski i taka ocena jego dzieła dostała się na karty poważnych nawet opracowań historyczno-literackich, znalazła swoje odzwierciedlenie w literaturze pięknej i pamiętnikarskiej. Wybitny pozytywistyczny historyk i krytyk literatury P. Chmielowski powiadał, że Bobrzyński:

… nakreślił przeważnie rozwój historii wewnętrznej i nie szczędził ponurych barw na odmalowanie okresu upadku kraju, który już od XVI wieku datuje, uważając za czasy najświetniejsze XV stulecie. Częścią przez jednostronność a zuchwalstwo sądów, które usiłowały obalić tradycyjnie przekazywane opinie o rozmaitych osobistościach i wypadkach dziejowych, częścią przez rzeczywiste zalety w odtworzeniu stosunków społecznych do XVI wieku, książką tą wywarł Bobrzyński potężne wrażenie i zainteresował szerokie koła ogółu.37

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>